1) Xúc phạm đến ai cũng đều có tội cả huống chi xúc phạm đến bậc cao Tăng đức độ. Vì vậy nếu không sám hối trực tiếp với vị ấy thì ít nhất cũng phải biết lỗi và sám hối trong lòng để thành tâm sửa đổi lỗi lầm. Từ nay phải cung kính đảnh lễ cúng dường các bậc chân tu đức độ và thận trọng thân khẩu ý đối với các vị ấy. Có một hành giả hánh thiền hoài không kết quả. Khi vị thiền sư hỏi người ấy trước đây có làm gì sai trái với Tam Bảo không, người ấy mới nhớ lại là đã xem thường một vị sư trẻ. Thiền sư bảo phải sám hối với vị ấy. Sau khi sám hối người ấy hành thiền đạt kết quả ngay. Tuy nhiên nếu thấy một vị sư sai trái thì nên góp ý xây dựng, nếu vị ấy tỏ ra ngã mạn, tự tôn, không nhận lỗi, không biết sửa sai, thì có quyền chấm dứt quan hệ với vị ấy. Đó không phải là xúc phạm Tăng.

2) Hồi hướng là chia sẻ phước đến người khác nên có thể hồi hướng cho cả người sống lẫn người chết như nhau. Việc ăn chay niệm Phật để hồi hướng phước đến cha mẹ là rất tốt, nhưng khi cha mẹ còn sống thì không phải chỉ hồi hướng không thôi mà còn phải biểu hiện cụ thể bằng hành động, lời nói, suy nghĩ đem lại lợi ích vật chất lẫn tinh thần cho cha mẹ nữa. Sống lợi lạc quần sinh, vô ngã vị tha cũng là việc làm gián tiếp đền ơn cha mẹ, vì đã biết dùng thân cha mẹ sinh thành nuôi dưỡng để làm lợi cho đời. Việc làm cụ thể đó chính là cách tu tập tốt nhất chứ không phải chỉ ăn chay niệm Phật mà thôi.

Có thể là như vậy, nhưng không phải ai cũng giống ai. Sinh hoạt vợ chồng chỉ là một trong thất tình (ái, ố, hỷ, nộ, ai, lạc, dục), lục dục (ham muốn trong sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp). Nói chung, sống đúng pháp thì đương nhiên chế ngự được những hoạt động của thất tình lục dục ấy, nhất là ham muốn trong ngũ dục (ham muốn trong 5 đối tượng của giác quan: sắc, thanh, hương, vị, xúc). Tuy nhiên, mỗi người một khác, tùy vào trình độ nhận thức và tu chứng của mỗi người mà sự lệ thuộc vào ngũ dục nhiều, ít hay chấm dứt hoàn toàn.

Có một điều cần cảnh giác là khi tu thiền định (hoặc tu thiền tuệ nhưng có khuynh hướng thiền định, không phải thiền tuệ thực) hoặc tinh tấn quá mức (thiếu tự nhiên) thì những ham muốn chỉ tạm thời bị lãng quên hoặc bị dồn nén trong vô thức. Khi gặp duyên kích thích thích hợp nó sẽ bùng lên mạnh mẽ hơn lúc chưa tu tập, đó là một phản tác dụng thường xảy ra ở những người tu không đúng chánh pháp hoặc tu quá mức cần thiết. Con vẫn cứ thận trọng quan sát, đừng vội kết luận qua những hiện tượng bên ngoài. Chủ yếu pháp tu thầy hướng dẫn là để thấy biết đúng bản chất sự thật nơi thực tại chứ không phải để đạt được hay loại bỏ điều gì, trừ phi đó là việc của pháp tự vận hành.

Hành thiền Vipassanà chủ yếu là trở về trọn vẹn với thực tại thân-thọ-tâm-pháp gọi là chánh niệm, thấy biết thực tại thân-thọ-tâm-pháp ngay tại đây và bây giờ một cách trong sáng minh bạch, tuyệt đối không để (động lực) tham ưu xen vào bất cứ pháp nào trên đời gọi là tỉnh giác, cứ như vậy mà tu tập không buông lung phóng dật gọi là tinh tấn. Đó là toàn bộ cốt lõi pháp hành Tứ Niệm xứ. Trong đó không tìm đâu ra hai chữ hứa hẹn và bốn chữ kiên trì tập luyện cả. Nếu đức Phật hứa hẹn một tương lai thì sao lại nói: "Quá khứ không truy tầm, tương lai không ước vọng, chỉ có pháp hiện tại, tuệ quán chính là đây." Và khi Phật dạy: "Không động không rung chuyển, biết vậy nên tu tập, hôm nay nhiệt tâm làm, ai biết chết ngày mai" lại càng chứng tỏ nhiệt tâm tu tập một cách trọn vẹn ngay tại đây và bây giờ, (vì biết khi nào chết mà vọng móng ỏ tương lai), hoàn toàn khác với kiên trì tập luyện do động lực tham ưu của bản ngã mong được sở hữu một sở đắc (achievement) ở tương lai. Nếu không thấy ra chỗ khác biệt vi tế này thì không phải chỉ sai một ly đi một dặm mà còn đi ngược hoàn toàn Giáo Pháp của Đức Phật. Vô tình đồng hóa Ma Đạo với Phật Đạo, mà người xưa gọi là hủy báng Phật Pháp đó con à!

Ví dụ: Một người đi học cách trồng ổi. Chuyên gia nói rằng: "Anh cứ gieo trồng cây ổi con rồi nhiệt tâm chăm bón đúng mức thì tùy theo giống ổi mà 3 năm, 2 năm, 1 năm, thậm chí 6 tháng ổi sẽ có hoa có trái." Người trồng ổi cứ bình tâm mà gieo trồng đúng, tưới bón đúng, còn ra hoa ra trái là việc của cây ổi, chứ đâu phải việc của anh ta mà tham lam cố gắng làm quá sức mình để sinh bệnh (tẩu hỏa nhập ma) và không chừng chết trước khi ổi có trái! Đó là lý do vì sao khi một vị tỳ kheo xin hoàn tục vì kiên trì tập luyện không thành công và trách Pháp Phật không có kết quả. Phật dạy: "Như Lai đâu có hứa hẹn những thành quả mà ngươi mong muốn",  và Ngài xác nhận tinh tấn quá mức là hoàn toàn vô ích chẳng khác lên dây đàn quá căng thì chỉ đứt thôi chứ đâu có được âm thanh hay ho gì! Trong một bài kinh khác đức Phật dạy rằng: "Không phải mong cầu hay không mong cầu mà là có làm đúng pháp hay không mà thôi."

Chính sự phân vân đó là trạng thái nghi hoặc của bản ngã lý trí, là dây trói buộc, là sự cản trở sống tùy duyên thuận pháp. Lý do là chưa thực sự buông cái bản ngã lăng xăng tính toán xuống để thấy pháp đang vận hành. Khi phân vân thì không thể có một quyết định chính xác. Còn khi thật sự buông ra mọi lăng xăng tính toán của bản ngã thì tâm liền sáng suốt, định tĩnh, trong lành. Lúc đó pháp tự vận hành nhưng không phải vận hành như bạn mong đợi nên "con đâu có thấy Pháp tự vận hành", chứ pháp lúc nào mà chẳng vận hành! Hãy cứ chánh niệm tỉnh giác ngay nơi thân tâm thì sẽ thấy đâu là thuận ngã đâu là thuận pháp.

Trong trường hợp thực sự thấy được thân tâm là pháp thì ngay đó có trí tuệ và từ bi, có sáng suốt, trong lành, thương yêu và thông cảm. Nhưng sau đó bản ngã có thể khởi lên cho rằng từ bi trí tuệ đó là thành tựu của nó. Thiền chính là khám phá lúc nào là pháp, vô vi vô ngã; lúc nào là ngã, hữu vi, tạo tác..

1) Xấu hổ, hối hận việc làm sai và lo lắng bất an cũng là điều tự nhiên. Vậy cứ để tự nhiên để thấy ra chính mình trong chuỗi nhân quả đó. Điều quan trọng là có nhận thức đúng bản chất hành vi của mình không, hay chỉ hổ thẹn vì hư danh hay vì một quan niệm đạo đức nào đó?

2) Cứ ngủ nghỉ theo nhu cầu cần thiết và hợp lý trong điều kiện của mình, không nên gượng ép, không nên buông trôi. Không cần quy định giờ ngồi thiền, chỉ cần biết tùy lúc mà thư giãn, buông xả để cho thân tâm nghỉ ngơi hoàn toàn khi cần thiết, ngồi nằm gì cũng được, ở đâu cũng được, nhưng không nên gò bó vào bất cứ phương pháp hay hình thức nào.

3) Không cần tập trung vào hơi thở. Chỉ cần khi thất niệm nhớ mình đang thở để đưa tâm về thực tại, không để nó chạy rông thôi. Chủ yếu là khi hành động nói năng suy nghĩ gì cũng nên sáng suốt, định tĩnh, trong lành là mọi việc sẽ ổn. Khi cần thiết để thích ứng một tình huống thì nên thận trọng, chú tâm, quan sát rõ ràng là được.

Những câu hỏi như vậy chỉ cần con động não một tí là thấy ngay sao lại hỏi thầy?

1) Địa ngục là tâm cảnh nhưng đã phóng chiếu thành cảnh hiện thực. Ví dụ một người vì tham lam mà ăn trộm bị trừng phạt bởi luật hình sự. Tham lam là tâm cảnh nhưng bị phạt hình sự là cảnh thật. Một người sân hận cho nổ bom một khu thương mại. Sân hận là tâm cảnh nhưng khu thương mại tan hoang khủng khiếp là cảnh hiện thực. Cảnh tâm và cảnh ngoài là phóng ảnh của nhau thôi, đâu có gì lạ.

 2) Ân oán trả vay là luật nhân quả tự nhiên rất công bằng hợp tình hợp lý. Nhưng đó đâu phải Phật dựng ra để thưởng phạt mà nói Đạo Phật không từ bi! Phật chỉ cho thấy luật nhân quả  vì muốn chúng sinh biết để đừng làm ác mà phải chịu khổ, đó chính là lòng từ bi chứ còn gì nữa.